Posttraumatische stress-stoornissen (PTSS)

Als Verwerking niet lukt
Individuele rampen zoals slachtoffer zijn van een ongeluk, een beroving of overval, van lichamelijk en seksueel geweld of incest, en algemene rampen zoals vliegtuigongelukken en oorlogssituaties, hebben gemeen dat ze de normale menselijke ervaringen ver te boven gaan. Iemands gevoel van basisveiligheid kan er ernstig door worden aangetast, eenmalig ofwel langdurig. Het letsel dat zo een gebeurtenis bij een mens aanricht, zowel op lichamelijk als geestelijk (psychisch) gebied wordt trauma genoemd. Trauma betekent letterlijk ernstig letsel of verwonding.

Het verwerken van een trauma betekent dat men het een plaats kan geven in zijn leven of er een betekenis aan kan geven waarmee men verder leven kan.
Soms lukt het proces van verwerken niet of niet goed. Dan spreken we van een posttraumatische stress- stoornis (ptss). Dat wil zeggen een stoornis die ontstaat na het oplopen van lichamelijke en/of geestelijk letsel. Deze stoornis gaat gepaard met forse stress verschijnselen die zowel van lichamelijke als van psychische aard zijn. Het geestelijk letsel wordt ook psychotrauma genoemd.

Posttraumatische stress- stoornis is een stoornis die ontstaat als een trauma om de een of andere redenen niet goed verwerkt kan worden.

Verschijnselen

Verschijnselen van ptss ontstaan per definitie na de traumatische gebeurtenis. Ze kunnen direct na het trauma ontstaan, maar ook pas na maanden of zelfs jaren tot uiting komen. Dit geldt ook bij zich herhaalde traumatische gebeurtenissen (zoals bv. mishandeling of incest). De verschijnselen die zich voordoen zijn in feite een normale reactie op ernstige dreiging. Het is een combinatie van lichamelijke en psychische verschijnselen. We spreken van ptss als de verschijnselen niet overgaan na beŽindiging van het trauma of als ze, veel later, alsnog beginnen.

Er zijn drie groepen van verschijnselen die typisch zijn voor ptss:
-         Toegenomen gevoelens van angst, spanning of opwinding die vůůr de traumatische gebeurtenis         niet aanwezig waren;
-         Herbeleving van de gebeurtenis(sen), ook middels angstige dromen (nachtmerries);
-         Vermijding van prikkels die in verband gebracht kunnen worden met de gebeurtenis.

Verloop van PTSS

Sommige mensen zijn in staat lichtere vormen van een acuut trauma goed te verwerken door erover te praten met familie of vrienden. Bij kindermishandeling en incest wordt het erover spreken met de omgeving verhinderd door het taboe dat erop rust. Soms zijn de gebeurtenissen zo onverdraaglijk dat men zich beschermt door ze niet tot het bewustzijn en/of geheugen te laten doordringen. Zo kan bijvoorbeeld iemand die is verkracht wel exact vertellen hoe de verkrachting begon en eindigde, maar zich van het moment van de feitelijke verkrachting niets meer herinneren. Het is een natuurlijk beschermingsmechanisme van de mens dat verdringing wordt genoemd.

Als schokkende gebeurtenissen voor de mens onverdraaglijk zijn, kan een beschermingmechanisme ervoor zorgen dat de gebeurtenissen als het ware verdrongen worden.

De emoties die met een trauma gepaard gingen kunnen soms lang worden verdrongen. Nieuwe gebeurtenissen kunnen maken dat ze, soms vele jaren later, alsnog tevoorschijn komen. Er is weinig bekend over het verloop als er geen behandeling volgt maar bij veel slachtoffers blijven de klachten langdurig bestaan.

Behandeling
Behandeling kan een positief resultaat geven, maar de duur van de behandeling is afhankelijk van de ernst van de problematiek.

De kern van de behandeling is dat de traumatische gebeurtenis onder ogen wordt gezien. Als de herinnering naar boven komen geeft dat veel pijn en verdriet. Toch zijn de resultaten vaak de moeite waard zijn. Afhankelijk van de ernst van de stoornis zijn er een aantal wegen te bewandelen.

Tips voor patiŽnten en hun naasten

Het is lang niet altijd mogelijk om ptss te voorkomen. Toch kan men maatregelen nemen om de kans erop te verkleinen:
-      Indien men een schokkende gebeurtenis heeft meegemaakt, is het belangrijk erover te praten. Vele malen vertellen wat men heeft meegemaakt en wat men daarbij heeft gevoeld;
-      Indien men over het meegemaakte trauma niet kan of durft te praten met naasten of verwanten is het van belang buitenshuis hulp te zoeken, bv. bij de huisarts, psycholoog of psychiater;
-      Soms lijkt het nodig dat naasten de patiŽnt steunen bij het vragen om hulp. Dan kan erger worden voorkomen

Psychische Stabiliteit- Altijd!
Geestelijke Gezondheidszorg Belangrijker dan u beseft.


Terug naar stoornissen